Пређи на садржај

Ваздух на станици Sarajevo - Ilijas

Ilijaš, Кантон Сарајево · Федерација Босне и Херцеговине

Мерна мрежа: Federal Hydrometeorological Institute · Ознака станице: BA0050A

Ове године, до јуче (6. октобра)

најмање

48 дана

са дневним просеком суспендованих честица PM10 изнад законске граничне вредности од 50 µg/m³.

Дозвољено је 35 дана у целој години.

Дозвољени број за целу годину је прекорачен.

најмање 13 дана више него што је дозвољено

У 2025. години: 86 дана изнад граничне вредности, дозвољено 35.

најмање

4 дана

са дневним просеком сумпор-диоксида (SO₂) изнад законске граничне вредности од 125 µg/m³.

Дозвољена су 3 дана у целој години.

Дозвољени број за целу годину је прекорачен.

најмање 1 дан више него што је дозвољено

Најгори дан: 23. јануара 2026., PM10 293 µg/m³ као дневни просек, 5,9 пута више од граничне вредности.

SO₂ је најмање 6 сати био изнад прага узбуне од 500 µg/m³, три или више сати заредом (2 дана са таквим сатима).

најмање 8 дана са дневним просеком PM10 изнад 150 µg/m³, прага упозорења у Федерацији БиХ.

Овде су само измерене вредности. Да ли је проглашена епизода упозорења или узбуне, одлучују надлежни органи и то сами објављују.

Уз то: најмање 24 сата изнад законске сатне граничне вредности за SO₂ од 350 µg/m³ (премало мерења за поређење са дозвољеним бројем).

Дневни просек за 225 од 279 дана · подаци за 2026. још нису коначно проверени · Мерило: законске граничне вредности у Федерацији БиХ (Правилник, „Службене новине ФБиХ“ 1/12, 50/19, 3/21)

Све бројке по годинама и месецима

Умерен

Ваздух сада · Измерено у 20:00

Последње вредности

Последња вредност: 20:00

Измерене вредности
МатеријаВредностОцена
PM1023,2 µg/m³Задовољавајући
NO₂41,6 µg/m³Умерен
SO₂1,4 µg/m³Добар

Како се ваздух мења

Последњих седам дана у ваздуху је било више PM10 и NO₂, а мање SO₂ него недељу дана раније.

  • PM10: просек 31 µg/m³, недељу дана раније 27,7 µg/m³
  • NO₂: просек 19,1 µg/m³, недељу дана раније 14,9 µg/m³
  • SO₂: просек 8,9 µg/m³, недељу дана раније 24,2 µg/m³

За поређење са месецом раније нема довољно мерења.

  • PM10: премало мерења за поређење
  • NO₂: премало мерења за поређење
  • SO₂: премало мерења за поређење

Прикажи за

Суспендоване честице PM10

23,2

Садаµg/m³

Измерено у 20:00

31,4

Последња 24 сатаµg/m³

измерено 92 % сати · привремено

31

Последњих 7 данаµg/m³

измерено 91 % сати · привремено

премало мерења

Последњих 30 дана

измерено 47 % сати · привремено

премало мерења

Последњих 12 месеци

измерено 87 % сати · 1 месец са премало мерења · привремено

Дани у 2023.: PM10, дневни просек изнад 50 µg/m³

116 дана изнад граничне вредности.

1102031јан1. јан: 168 µg/m³, изнад граничне вредности2. јан: 205 µg/m³, изнад граничне вредности3. јан: 180 µg/m³, изнад граничне вредности4. јан: 224 µg/m³, изнад граничне вредности5. јан: 153 µg/m³, изнад граничне вредности6. јан: 163 µg/m³, изнад граничне вредности8. јан: 111 µg/m³, изнад граничне вредности12. јан: 93 µg/m³, изнад граничне вредности13. јан: 103 µg/m³, изнад граничне вредности14. јан: 145 µg/m³, изнад граничне вредности15. јан: 93 µg/m³, изнад граничне вредности16. јан: 87 µg/m³, изнад граничне вредности22. јан: 101 µg/m³, изнад граничне вредности23. јан: 146 µg/m³, изнад граничне вредности24. јан: 157 µg/m³, изнад граничне вредности25. јан: 89 µg/m³, изнад граничне вредности30. јан: 69 µg/m³, изнад граничне вредности31. јан: 110 µg/m³, изнад граничне вредностифеб1. феб: 93 µg/m³, изнад граничне вредности2. феб: 166 µg/m³, изнад граничне вредности3. феб: 73 µg/m³, изнад граничне вредности4. феб: 85 µg/m³, изнад граничне вредности8. феб: 74 µg/m³, изнад граничне вредности9. феб: 101 µg/m³, изнад граничне вредности10. феб: 108 µg/m³, изнад граничне вредности11. феб: 132 µg/m³, изнад граничне вредности12. феб: 232 µg/m³, изнад граничне вредности13. феб: 174 µg/m³, изнад граничне вредности14. феб: 154 µg/m³, изнад граничне вредности15. феб: 124 µg/m³, изнад граничне вредности16. феб: 143 µg/m³, изнад граничне вредности17. феб: 103 µg/m³, изнад граничне вредности18. феб: 104 µg/m³, изнад граничне вредности19. феб: 62 µg/m³, изнад граничне вредности20. феб: 71 µg/m³, изнад граничне вредности21. феб: 74 µg/m³, изнад граничне вредности22. феб: 79 µg/m³, изнад граничне вредности23. феб: 86 µg/m³, изнад граничне вредности24. феб: 73 µg/m³, изнад граничне вредности25. феб: 50 µg/m³, изнад граничне вредности28. феб: 50 µg/m³, изнад граничне вредностимар1. мар: 81 µg/m³, изнад граничне вредности2. мар: 131 µg/m³, изнад граничне вредности3. мар: 149 µg/m³, изнад граничне вредности4. мар: 157 µg/m³, изнад граничне вредности5. мар: 89 µg/m³, изнад граничне вредности6. мар: 78 µg/m³, изнад граничне вредности8. мар: 62 µg/m³, изнад граничне вредности17. мар: 70 µg/m³, изнад граничне вредности18. мар: 70 µg/m³, изнад граничне вредности19. мар: 62 µg/m³, изнад граничне вредности20. мар: 53 µg/m³, изнад граничне вредности21. мар: 61 µg/m³, изнад граничне вредности22. мар: 68 µg/m³, изнад граничне вредности25. мар: 53 µg/m³, изнад граничне вредности30. мар: 51 µg/m³, изнад граничне вредности31. мар: 51 µg/m³, изнад граничне вредностиапр7. апр: 71 µg/m³, изнад граничне вредности11. апр: 56 µg/m³, изнад граничне вредности12. апр: 56 µg/m³, изнад граничне вредности13. апр: 69 µg/m³, изнад граничне вредностимај5. мај: 57 µg/m³, изнад граничне вредностијун23. јун: 65 µg/m³, изнад граничне вредностијул6. јул: 51 µg/m³, изнад граничне вредности12. јул: 54 µg/m³, изнад граничне вредности14. јул: 51 µg/m³, изнад граничне вредности25. јул: 56 µg/m³, изнад граничне вредности26. јул: 51 µg/m³, изнад граничне вредностиавг17. авг: 62 µg/m³, изнад граничне вредности18. авг: 59 µg/m³, изнад граничне вредности21. авг: 50 µg/m³, изнад граничне вредностисеп19. сеп: 51 µg/m³, изнад граничне вредности23. сеп: 52 µg/m³, изнад граничне вредностиокт6. окт: 50 µg/m³, изнад граничне вредности10. окт: 58 µg/m³, изнад граничне вредности18. окт: 58 µg/m³, изнад граничне вредности19. окт: 76 µg/m³, изнад граничне вредностинов7. нов: 57 µg/m³, изнад граничне вредности10. нов: 86 µg/m³, изнад граничне вредности12. нов: 70 µg/m³, изнад граничне вредности13. нов: 111 µg/m³, изнад граничне вредности14. нов: 51 µg/m³, изнад граничне вредности19. нов: 51 µg/m³, изнад граничне вредности20. нов: 149 µg/m³, изнад граничне вредности21. нов: 195 µg/m³, изнад граничне вредности22. нов: 66 µg/m³, изнад граничне вредности23. нов: 78 µg/m³, изнад граничне вредности24. нов: 90 µg/m³, изнад граничне вредности27. нов: 98 µg/m³, изнад граничне вредности28. нов: 85 µg/m³, изнад граничне вредности29. нов: 66 µg/m³, изнад граничне вредности30. нов: 82 µg/m³, изнад граничне вредностидец4. дец: 73 µg/m³, изнад граничне вредности5. дец: 127 µg/m³, изнад граничне вредности6. дец: 100 µg/m³, изнад граничне вредности7. дец: 58 µg/m³, изнад граничне вредности8. дец: 80 µg/m³, изнад граничне вредности9. дец: 127 µg/m³, изнад граничне вредности10. дец: 184 µg/m³, изнад граничне вредности11. дец: 119 µg/m³, изнад граничне вредности12. дец: 206 µg/m³, изнад граничне вредности13. дец: 63 µg/m³, изнад граничне вредности17. дец: 85 µg/m³, изнад граничне вредности18. дец: 177 µg/m³, изнад граничне вредности19. дец: 166 µg/m³, изнад граничне вредности20. дец: 144 µg/m³, изнад граничне вредности21. дец: 277 µg/m³, изнад граничне вредности23. дец: 91 µg/m³, изнад граничне вредности24. дец: 72 µg/m³, изнад граничне вредности25. дец: 50 µg/m³, изнад граничне вредности26. дец: 71 µg/m³, изнад граничне вредности27. дец: 98 µg/m³, изнад граничне вредности28. дец: 125 µg/m³, изнад граничне вредности29. дец: 175 µg/m³, изнад граничне вредности30. дец: 177 µg/m³, изнад граничне вредности31. дец: 183 µg/m³, изнад граничне вредности
  • изнад граничне вредности
  • испод граничне вредности
  • премало мерења за дан
  • за PM10 нема података у бази ЕЕА
Дани изнад граничне вредности са вредностима (116)
  1. 1. јан 168
  2. 2. јан 205
  3. 3. јан 180
  4. 4. јан 224
  5. 5. јан 153
  6. 6. јан 163
  7. 8. јан 111
  8. 12. јан 93
  9. 13. јан 103
  10. 14. јан 145
  11. 15. јан 93
  12. 16. јан 87
  13. 22. јан 101
  14. 23. јан 146
  15. 24. јан 157
  16. 25. јан 89
  17. 30. јан 69
  18. 31. јан 110
  19. 1. феб 93
  20. 2. феб 166
  21. 3. феб 73
  22. 4. феб 85
  23. 8. феб 74
  24. 9. феб 101
  25. 10. феб 108
  26. 11. феб 132
  27. 12. феб 232
  28. 13. феб 174
  29. 14. феб 154
  30. 15. феб 124
  31. 16. феб 143
  32. 17. феб 103
  33. 18. феб 104
  34. 19. феб 62
  35. 20. феб 71
  36. 21. феб 74
  37. 22. феб 79
  38. 23. феб 86
  39. 24. феб 73
  40. 25. феб 50
  41. 28. феб 50
  42. 1. мар 81
  43. 2. мар 131
  44. 3. мар 149
  45. 4. мар 157
  46. 5. мар 89
  47. 6. мар 78
  48. 8. мар 62
  49. 17. мар 70
  50. 18. мар 70
  51. 19. мар 62
  52. 20. мар 53
  53. 21. мар 61
  54. 22. мар 68
  55. 25. мар 53
  56. 30. мар 51
  57. 31. мар 51
  58. 7. апр 71
  59. 11. апр 56
  60. 12. апр 56
  61. 13. апр 69
  62. 5. мај 57
  63. 23. јун 65
  64. 6. јул 51
  65. 12. јул 54
  66. 14. јул 51
  67. 25. јул 56
  68. 26. јул 51
  69. 17. авг 62
  70. 18. авг 59
  71. 21. авг 50
  72. 19. сеп 51
  73. 23. сеп 52
  74. 6. окт 50
  75. 10. окт 58
  76. 18. окт 58
  77. 19. окт 76
  78. 7. нов 57
  79. 10. нов 86
  80. 12. нов 70
  81. 13. нов 111
  82. 14. нов 51
  83. 19. нов 51
  84. 20. нов 149
  85. 21. нов 195
  86. 22. нов 66
  87. 23. нов 78
  88. 24. нов 90
  89. 27. нов 98
  90. 28. нов 85
  91. 29. нов 66
  92. 30. нов 82
  93. 4. дец 73
  94. 5. дец 127
  95. 6. дец 100
  96. 7. дец 58
  97. 8. дец 80
  98. 9. дец 127
  99. 10. дец 184
  100. 11. дец 119
  101. 12. дец 206
  102. 13. дец 63
  103. 17. дец 85
  104. 18. дец 177
  105. 19. дец 166
  106. 20. дец 144
  107. 21. дец 277
  108. 23. дец 91
  109. 24. дец 72
  110. 25. дец 50
  111. 26. дец 71
  112. 27. дец 98
  113. 28. дец 125
  114. 29. дец 175
  115. 30. дец 177
  116. 31. дец 183

Вредности у µg/m³, гранична вредност 50 µg/m³.

Месеци у 2023.

МесецДана изнад 50Највиши данБез мерења
јануар18 изнад дозвољеног броја2240
фебруар23 изнад дозвољеног броја2320
март16 изнад дозвољеног броја1570
април4 изнад дозвољеног броја710
мај1 изнад дозвољеног броја570
јун1 изнад дозвољеног броја650
јул5 изнад дозвољеног броја560
август3 изнад дозвољеног броја620
септембар2 изнад дозвољеног броја520
октобар4 изнад дозвољеног броја760
новембар15 изнад дозвољеног броја1950
децембар24 изнад дозвољеног броја2770

Вредности у µg/m³. ■ означава месец са бар једним даном изнад граничне вредности; дозвољени број важи за целу годину. „Без мерења“: дани у којима са станице није стигло ниједно мерење.

Последњих 7 дана, сваки сат: PM10 у µg/m³највише 94 µg/m³, последње 23 µg/m³ (20:00)050100150четпетсубнедпонутосренајвише 94последње 23 (20:00)
измеренопроцена модела, не рачуна се
  • Није приказано: 9 непроверених сати са неуверљивом вредношћу (напомена испод табеле по годинама).
  • Последњих 7 дана, сваки сат: PM10 у µg/m³
    Вредности као табела
    Сат доµg/m³Напомена
    среда, 7. 10.
    21:0091процена модела, не рачуна се
    20:0023,2
    19:0039,1
    18:0024,1
    17:0014,9
    16:0021,1
    15:0018,1
    14:0026,4
    13:0033,5
    12:0035,9
    11:0034,8
    10:0046,9
    09:0043,2
    08:0034
    07:0028,3
    06:0027,7
    05:0029,3
    04:0023
    03:0030,3
    02:0035
    01:0035,7
    уторак, 6. 10.
    00:0042,8
    23:0044,5
    22:0060,1
    21:0069,1
    20:0064,1
    19:0033
    18:0025,6
    17:0013,9
    16:0020,7
    15:0023,3
    14:0023,8
    13:0051,6
    12:0033,7
    11:0034,6
    10:0035,6
    09:0031,5
    08:0034,3
    07:0024,3
    06:0028,1
    05:0033,1
    04:0050,1
    03:0055,5
    02:0050,7
    01:0059,4
    понедељак, 5. 10.
    00:0044,6
    23:0083,9
    22:0075
    21:0070,2
    20:0066,9
    19:0036,4
    18:0015,2
    17:0015,3
    16:0019,4
    15:0021,4
    14:0015,6
    13:0023,1
    12:0025,4
    11:0040
    10:0033,8
    09:0022,2
    08:0019,3
    07:0014,2
    06:0014,8
    05:0017,3
    04:0015,4
    03:0018,7
    02:0023,1
    01:0028,3
    недеља, 4. 10.
    00:0047,6
    23:0050,2
    22:0043,9
    21:0042,3
    18:0022,3
    17:0017,9
    16:0015,6
    15:0022
    14:0016
    13:0017,9
    12:0018,2
    11:0014,5
    10:0019,2
    09:0016,7
    08:0015,7
    07:0015,2
    06:0014,5
    05:0011,4
    04:0015,1
    03:0017,3
    02:0027,5
    01:0032,7
    субота, 3. 10.
    00:0038,5
    23:0044,3
    22:0046,1
    21:0054,4
    17:0019
    16:0014,4
    15:0015,3
    14:0018,3
    13:0021
    12:0020,3
    11:0023,3
    10:0027
    09:0026,3
    08:0018,9
    07:0026,3
    06:0024,1
    05:0025,4
    04:0030,5
    03:0035,2
    02:0030,9
    01:0033
    петак, 2. 10.
    00:0034,8
    23:0049,9
    22:0035,9
    21:0027,5
    17:0022,1
    16:0018,3
    15:0019,7
    14:0021,9
    13:0023,9
    12:0024,4
    11:0024,9
    10:0037,1
    09:0021,9
    08:0019,4
    07:0011,8
    06:0015,9
    05:0020,6
    04:0016,7
    03:0036
    02:0042,6
    01:0032,1
    четвртак, 1. 10.
    00:0036
    23:0024
    22:0041,3
    21:0054,3
    17:0020,9
    16:0020,7
    15:0019,9
    14:0022,5
    12:0093,6
    11:0023,5
    10:0027,8
    09:0026,6
    08:0027,2
    07:0020,7
    06:0025,4
    05:0021,4
    04:0021,3
    03:0034,2
    02:0041,5
    01:0045,8
    среда, 30. 9.
    00:0055,6
    Последњих 30 дана, дневни просек: PM10 у µg/m³највише 40 µg/m³, последње 39 µg/m³02040609. 9.16. 9.23. 9.30. 9.највише 40последње 39
    премало мерењазаконска гранична вредност за дан, 50 µg/m³станица није слала податке
    Последњих 30 дана, дневни просек: PM10 у µg/m³
    Вредности као табела
    Данµg/m³Напомена
    уто, 6. 10.39,3привремено
    пон, 5. 10.31,6привремено
    нед, 4. 10.23,3привремено
    суб, 3. 10.28,2привремено
    пет, 2. 10.26,5привремено
    чет, 1. 10.32,4привремено
    сре, 30. 9.34,9привремено
    уто, 29. 9.34,2привремено
    пон, 28. 9.25,7привремено
    нед, 27. 9.23,6привремено
    суб, 26. 9.24,3привремено
    пет, 25. 9.20,4привремено
    чет, 24. 9.40привремено
    сре, 23. 9.26привремено
    уто, 22. 9.премало мерења
    пон, 21. 9.станица није слала податке
    нед, 20. 9.станица није слала податке
    суб, 19. 9.станица није слала податке
    пет, 18. 9.станица није слала податке
    чет, 17. 9.станица није слала податке
    сре, 16. 9.станица није слала податке
    уто, 15. 9.станица није слала податке
    пон, 14. 9.станица није слала податке
    нед, 13. 9.станица није слала податке
    суб, 12. 9.станица није слала податке
    пет, 11. 9.станица није слала податке
    чет, 10. 9.станица није слала податке
    сре, 9. 9.станица није слала податке
    уто, 8. 9.станица није слала податке
    пон, 7. 9.станица није слала податке
    Последњих 12 месеци, месечни просек: PM10 у µg/m³највише 110 µg/m³, последње 30 µg/m³050100150децфебапрјунавгоктнајвише 110последње 30
    Последњих 12 месециовај месец до данасгодину дана ранијезаконска гранична вредност за годишњи просек, 40 µg/m³месец са данима без података станице
    Последњих 12 месеци, месечни просек: PM10 у µg/m³
    Вредности као табела
    Месецµg/m³годину дана ранијеНапомена
    октобар 2026. до данас30,422,2измерено 92 % сати · привремено · годину дана раније исти дани
    септембар 2026.премало мерења25,1измерено 30 % сати · привремено · 20 дана без података станице
    август 2026.27,722,1измерено 91 % сати · привремено
    јул 2026.25,9премало мерењаизмерено 94 % сати · привремено
    јун 2026.26,129,3измерено 83 % сати · привремено · 1 дан без података станице
    мај 2026.23,2премало мерењаизмерено 94 % сати · привремено
    април 2026.32,526,9измерено 79 % сати · привремено · 4 дана без података станице
    март 2026.47,540,6измерено 97 % сати · привремено
    фебруар 2026.48,478,4измерено 100 % сати · привремено
    јануар 2026.109,698,6измерено 88 % сати · привремено · 2 дана без података станице
    децембар 2025.66,766,7измерено 97 % сати · проверено
    новембар 2025.55,686,6измерено 100 % сати · проверено

    PM10 по годинама

    Мерило: законске граничне вредности у Федерацији БиХ (Правилник, „Службене новине ФБиХ“ 1/12, 50/19, 3/21)

    Показатељ2026*20252024
    Дана изнад 50 µg/m³ (дозвољено 35)≥ 48 изнад дозвољеног броја86 изнад дозвољеног броја115 изнад дозвољеног броја
    Дана изнад 150 µg/m³ (праг упозорења у ФБиХ)≥ 8 изнад дозвољеног броја7 изнад дозвољеног броја13 изнад дозвољеног броја
    Дана изнад 300 µg/m³ (праг узбуне у ФБиХ)000
    Годишњи просек, µg/m³ (законска граница 40)премало45 изнад дозвољеног броја49 изнад дозвољеног броја
    Највиши дневни просек, µg/m³29323. јануара29621. јануара26423. јануара
    Највиша сатна вредност, µg/m³36614. јануара36821. јануара40323. јануара
    Измерено сати84 %92 %95 %
    Дана без иједног мерења станице27220

    * 2026. до 6. октобра, а просек од почетка године још није годишњи просек.

    Податке текуће године мерне мреже још нису коначно провериле. Проверене вредности ЕЕА објављује једном годишње.

    ≥ значи најмање: недостаје више од десетине дана или сати, па стварни број може бити већи.

    Непроверене сатне вредности честица од 975 µg/m³ навише, и појединачне скокове од 500 µg/m³ навише између ниских вредности, рачунамо као да недостају. У провереним подацима за БиХ од 2023. до 2025. ниједан сат није био изнад 600 µg/m³.

    ■ и бројка у црвеном: више него што је дозвољено за целу годину.

    Код прагова упозорења и узбуне нема дозвољеног броја: црвено је сваки такав сат или дан.

    Колона за 2023. види се на ширем екрану.

    Поређење са новим прописима ЕУ и препоруком СЗО

    Ово није мерило за оцену горе, него поређење. ЕУ од 2030. уводи строже граничне вредности (Директива (ЕУ) 2024/2881), а Светска здравствена организација од 2021. препоручује још ниже вредности.

    • ЕУ од 2030.: дневно 45 µg/m³, дозвољено 18 дана. У 2023. било је 135 таквих дана.
    • СЗО 2021.: дневно 45 µg/m³, највише три до четири дана годишње. У 2023. било је 135 таквих дана.
    • ЕУ од 2030.: годишњи просек 20 µg/m³. Просек у 2023.: 53 µg/m³.
    • СЗО 2021.: годишњи просек 15 µg/m³. Просек у 2023.: 53 µg/m³.

    Извори: Директива (ЕУ) 2024/2881, Прилог I; Смернице СЗО за квалитет ваздуха из 2021., табела 0.1. Проверено на текстовима 7. 10. 2026.

    Најгори дани у 2023.

    ДанПросекПута граница
    21. дец 2023.2775,5 ×
    12. феб 2023.2324,6 ×
    4. јан 2023.2244,5 ×
    12. дец 2023.2064,1 ×
    2. јан 2023.2054,1 ×

    Просек дана у µg/m³, гранична вредност за дан 50 µg/m³. Дани са истом непровереном вредношћу кроз више сати нису на овом списку.

    Испади у последњих 12 месеци

    Сваки период од најмање 24 сата у коме са ове станице није стигло ниједно мерење.

    Дана без мерења: 36

    8 испада, укупно 853 сата у последњих 12 месеци.

    Временска линија испада од 7. октобра 2025. до данас

    ОдДоТрајање
    1. сеп 2026. 09:0022. сеп 2026. 09:0021 дан
    1. јул 2026. 09:002. јул 2026. 09:0024 сата
    9. јун 2026. 05:0011. јун 2026. 11:002 дана
    23. мај 2026. 01:0024. мај 2026. 08:0031 сат
    10. апр 2026. 04:0013. апр 2026. 11:003 дана
    4. апр 2026. 12:007. апр 2026. 09:003 дана
    26. јан 2026. 15:0028. јан 2026. 14:0047 сати
    9. јан 2026. 14:0011. јан 2026. 11:0045 сати

    Рачунамо из сатних вредности које објављује EEA. Ако закаснеле вредности стигну накнадно, испад се скраћује или нестаје.

    Ко је надлежан

    Квалитет ваздуха у Федерацији БиХ прате три мреже мерних станица: федерална, кантонална и општинска (Закон о заштити зрака, „Службене новине ФБиХ“ 72/24, чл. 12 до 16).

    Федерални хидрометеоролошки завод (ФХМЗ)
    Води федералну мрежу, прикупља податке свих мрежа и објављује их. Сваког месеца издаје месечни извештај, а сваке године до 31. јула извештај о квалитету ваздуха (чл. 14, 19 и 63).
    Кантон
    Успоставља кантоналну мрежу и одговоран је за мере. Када су граничне вредности прекорачене, доноси план квалитета ваздуха. Када прети прекорачење прага упозорења или узбуне, доноси краткорочни интервентни план. О прекорачењу прага о коме се обавештава јавност или концентрације опасне по здравље људи обавештава јавност (чл. 15, 22, 25, 27 и 61).
    Општина
    Може имати сопствене станице уз сагласност кантона и дужна је да објављује њихове резултате (чл. 16 и 17).
    Инспекције
    Инспекције федерације, кантона и општине надзиру спровођење закона и мера, свака у својој надлежности (чл. 71).

    Шта закон тражи када се гранична вредност прекорачи

    Гранична вредност није препорука. Рок да се достигну граничне вредности за сумпор-диоксид, азот-диоксид и суспендоване честице истекао је 1. јануара 2021. Од тада важи само број прекорачења који Правилник дозвољава („Службене новине ФБиХ“ 1/12, Прилог X). Закон о заштити зрака додаје да граничне вредности, када се једном постигну, не смеју бити прекорачене (чл. 5, ст. 4).

    Дозвољено је: за PM10 највише 35 дана годишње изнад 50 µg/m³, за сумпор-диоксид највише 24 сата изнад 350 µg/m³ и највише 3 дана изнад 125 µg/m³, за азот-диоксид највише 18 сати изнад 200 µg/m³ и ниједан дан са дневним просеком изнад 85 µg/m³ (Прилог X).

    Када се граничне вредности прекораче, кантон доноси план квалитета ваздуха са мерама које скраћују период прекорачења. План се објављује у року од осам дана од усвајања (чл. 8, 25, 26 и 63).

    Прагови узбуне су: сумпор-диоксид 500 µg/m³ и азот-диоксид 400 µg/m³ три сата заредом, PM10 300 µg/m³ и PM2,5 280 µg/m³ као дневни просек (Правилник, Прилог XIV, допуна „Службене новине ФБиХ“ 3/21). Када прети такво стање, кантон мора имати краткорочни интервентни план. Њиме се могу ограничити саобраћај, грађевински радови, рад постројења и грејање (чл. 27 и 28).

    Када се прекорачи праг о коме се обавештава јавност или концентрација опасна по здравље људи, надлежни кантонални органи обавештавају јавност путем радија, телевизије, новина и интернета: где, од када, колико је измерено, шта се очекује и како се заштитити (чл. 61 и 62).

    Граничне вредности у БиХ одговарају прописима ЕУ из 2008. Светска здравствена организација од 2021. препоручује знатно ниже вредности, за PM10 45 µg/m³ дневно и 15 µg/m³ годишње. ЕУ од 2030. снижава годишњу граничну вредност за PM10 на 20 µg/m³ (Директива (ЕУ) 2024/2881).

    Прописе смо проверили на објављеним текстовима 7. 10. 2026.

    Одакле су подаци

    Мери Federal Hydrometeorological Institute. Вредности преузимамо од Европске агенције за животну средину (EEA) под лиценцом CC BY 4.0.

    Вредности означене као привремене мерна мрежа још није коначно проверила. Проверене податке за претходну годину EEA објављује једном годишње, обично до краја септембра.

    Сатна вредност је просек једног сата. Уз њу пишемо крај сата: вредност до 18:00 измерена је од 17:00 до 18:00.

    Дан рачунамо од поноћи до поноћи по локалном времену.

    Просек приказујемо само када постоји мерење за најмање три од четири сата у том периоду. Европска директива о квалитету ваздуха то тражи за дневни просек, а ми исто правило примењујемо и на дуже периоде. Годишњи просек поредимо са граничном вредношћу ЕУ тек када је измерено 90 % сати, како директива прописује. За 12 месеци и за годину тражимо још нешто: ако је измерено мање од 90 % сати, сваки пуни календарски месец мора да има мерење за бар половину сати. Иначе би у просеку могло да недостаје цело годишње доба, рецимо лето, када је озона највише.

    Разлику до 10 % не зовемо променом, а код ниских вредности ни разлику до 1 µg/m³, јер толике разлике настају већ због времена и мерне несигурности.

    Када станица не пошаље мерење, EEA тај сат понекад попуни проценом из модела. Такве сате цртамо испрекидано и не рачунамо их у просеке.

    Граничне вредности су законске граничне вредности Федерације БиХ (Правилник, „Службене новине ФБиХ“ 1/12, 50/19 и 3/21, прилози X и XIV). Одговарају Директиви ЕУ 2008/50/ЕЗ. Када недостаје више од десетине дана или сати, број прекорачења може бити само већи, зато испред броја пише „најмање“.

    Како меримо

    samoEKO је марка фирме samoLabs из Јилиха.